... يك اثر دو قسمتي شديداً سينتيسايز شده با حال و هواي
مروري بر ترانه كوهستان هاي تو در تو اثر آركيد فاير
نویسنده: پدرام موبدی
2010 دسامبر
در فيونرال (خاكسپاري)1 آلبوم سال 2004 آركيد فاير2، كودكاني در همسايگي كوچكمان بوديم كه در خيالات خود نقشه فرار مي كشيديم. از شومينه هايمان به يكديگر تونل مي زديم و پدر و مادرانمان در اتاق كناري مشغول دعوا بودند. محله اي كه ناگهان سيمهاي برقش اتصالي مي كرد گذشته هايمان و دلهره هاي كودكي ما را در تاريخچه اش ثبت مي كرد. در 2007 و آلبوم دوم گروه نيان بايبل3 (انجيل نئوني) در بزنگاه جواني قرار گرفتيم. سوالات پايه اي تري در سر آسيب ديده ما شكل گرفت. پرسه زنان در سياه شهر كفر به دنبال فانوس دريايي گشتيم و از سايه والدين بالاي سرمان باري ديگر اظهار انزجار كرديم. مخفيگاهي را نشانه كرديم كه هيچ كشتي، هواپيما يا مترويي نشاني اش را نمي دانست. و حال بزرگ شده ايم. پريشان حالي هايمان كماكان معصومانه است، اما كار كه جدي شد، خود را ناچار در خويش خواهيم تنيد. حالا ساكن حومه شهر هستيم، هنوز چيزهاي بسياري نامشخص است و اين سوالات درست بالاي سرمان براي ابد پرسه خواهند زد. نميتوان اين ابر را ناديده گرفت. همچون نقابي روي صورت هايمان را پوشانده است. اما پنداري ما همان كودكان قبل هستيم و اين پهنه فلزي خانه ماست. فعلاً بايد بيخيال فرار شد. فعلاً بايد در اين واقعيت زيست
آركايد فاير در سومين آلبوم خود (غير از اي پي اولي كه منتشر كردند) از پيچيدگي هاي سابق فاصله گرفته است. هنوز ترانه هاي چند قسمتي جزئي از كارشان است اما تلاشي براي حماسه سازي نمي كنند. گروه به هيچ نوع موسيقي جديدي روي نياورده است. صداي وين باتلر به همان اندازه نيان بايبل از دردها مي كاهد و اين زن و شوهر هنوز قصه گو هستند ولي اين بار واقع گرايانه تر، فيزيكي تر و از ديد يك انسان منطقي. روايت ها از جهاني واقعي سخن مي گويند. هماني كه در دو آلبوم قبلي بطور كلي كنار گذاشته شده بود اما اكنون بايد با آن زورآزمايي كرد. سابربز4 (حومه ها) نام اين آلبوم است و باري ديگر يك اثر هنري متحير كننده با آرزوهاي بزرگ است، درست مثل دو شاهكار قبلي. آلبومي نيست كه پيش خود بگوييد: «بذار يه بار گوش كنيم ببينيم چيه!» با وجود فهرست بندي مناسب ترانه ها و مفهوم عريض تر كار كه كمتر آنرا خصوصي و شخصي جلوه مي دهد، باز هم براي پيدا كردن جواهرات پنهانش بايد آن را چندين بار گوش داد
ترانه يكي مانده به آخر، يك اثر دو قسمتي شديداً سينتيسايز شده با حال و هواي دهه هشتاد است. شايد براي يك شروع ناگهاني كمي تكان دهنده بوده كه گروه مجبور به تنظيم يك شبه مقدمه با صداي وين باتلر5 خواننده اصلي و يكي از گيتاريست هاي گروه براي آن شده است. اين مقدمه قسمت اول ترانه «اسپرال (پهنه)» به نام «فلت لند6 (زمين صاف)» مي باشد كه در آن باتلر زمينه را براي شروع يك اثر پاپ متعالي لبريز از ريتم و ملودي شخم مي زند. در اين مقدمه وين به بيان جزئياتي از اسپرال مي اندازد. اسپرال عموماً به مناطق شهري گفته مي شود كه همه نوع ساختمان بلند و كوتاهي بدون نظم خاصي در آن قرار گرفته اند. هسته اصلي ايده هاي ترانه هاي موجود در سابربز از هيوستون تگزاس و بزرگ شدن اعضاي اصلي اين گروه راك مستقل كانادايي در اين منطقه نشات مي گيرد. در اين پيش غذاي دلپذير باز مي گرديم به همان خانه كودكي، و چيزي كه مشاهده مي كنيم تعجب زيادي ندارد: اينجا عوض شده است. پليس از ما بازجويي مي كند و مي پرسد از كجا آمده ايم. جواب، هنوز مبهم است. همه جا را گشته ايم تا آن را بيابيم. اما اين ناكجا آباد «پهنه» شايد چراغي بر ناداني ما روشن كند. خسته نباشيد. اما مفهومي به نام «خانه» نيز انگار از نظريه نسبيت مستثني نيست. همان بهتر كه موجوديتي انتزاعي باشد تا مكاني فيزيكي
فسمت دوم ترانه «ماونتينز بياند ماونتينز7 (كوهستان هاي تو در تو)» نام دارد و اين بار براي باري ديگر صورت زنانه گروه، رژين شسين8 پشت ميكروفون قرار گرفته است. از ترانه هاي قبلي آركيد فاير كه رژين صداي اصلي است مي توان از «هائيتي9» نام برد. وي نمي توانست احساس نشستن در اتومبيل مرگ و بيم هر لحظه تصادف كردن را بهتر از اين در «اين د بك سيت10 (روي صندلي عقب)» منتقل كند. اگر اين رانندگي شاعرانه در محله بچگي تان زيباترين نقطه آلبوم نيست، بهتر است از آن صرف نظر كنيد. وقتي آركيد فاير به فكر الكترونيك كردن آهنگي بيفتد مي تواند آن را به سرانجام مسحوركننده اي برساند. دفعه پيش تقريباً در «نو كارز گو11 (هيچ ماشيني نمي رود)» شمه هايي از يك آركيد فاير الكترونيك شنيديم. براي اين كه «اسپرال 2» به قله حماسي و خاطره ساز خود نزديك شود و استاديومي از هواداران را به وجد آورد بايد تصويرسازي بي نقصي داشته باشد. در نتيجه ترانه ما نهايتاً صداي يك اثر پاپ دهه هشتاد را مي دهد. در ميان آن ملودي ها مي توان دوران بلوغ كرفت ورك12 و يا ديپش مد13 و نيو اردر14 را يافت. رژين در مقام قصه گو تمثيل هاي اندوهناك زندگي مدرن را فرياد مي زند و در گريه خود متكبرانه قدم ميزند. دنيا در حال كوچك تر شدن است. دهكده جهاني بزودي به بهره برداري تمام عيار خود مي رسد و در اين ميان با گذر از نورهاي مشعشع آبي و قرمز نئوني، مزه تلخ حقيقت زبان مرد متجدد را مي گزد:
«زندگي در پهنه، مال هاي خريد بي جان چون كوهستانهاي تو در تو برافراشته مي شوند و پاياني بر اين منظره نيست. به تاريكي احتياج دارم. لطفاً يك نفر چراغ ها را روشن كند.»
اين ترانه از مواجهه با آينده از طريق نوستالژي مقيم در ذهن سخن مي گويد. تجدد به بيگانگي منجر مي شود. خوب است با آن كنار بياييم اما رئاليسم نا اميد كننده آن مي تواند گاهي اوقات ترانه اي به اين زيبايي به گوش ما جاري كند. فكر كنم بايد آن را در آغوش گرفت
لينك ها
شنيدن ترانه و خواندن متن بالا به انگليسي در بلاگ پدرام
1 Funeral
2 Arcade Fire
3 Neon Bible
4 The Suburbs
5 Win Butler
6 Flatland
7 Mountains Beyond Mountains
8 Régine Chassagne
9 Haiti
10 In the Backseat
11 No Cars Go
12 Kraftwerk
13 Depeche Mode
14 New Order
